image

image
image


Bibliographie

Adam, Herminette
Joël Adam, Une herminette plate en basalte en provenance de Mamer-„Juckelsboesch“, in: Bulletin de la Société Préhistorique Luxembourgeoise, 27-28, 2005-2006, SS. 135-140.

 

Adam, Juckelsboesch I
Joël Adam, Ausgrabungen im "Juckelsboesch": Ein weiteres frührömisches Brandgräberfeld im Westen Luxemburgs, in: Den Ausgriewer 2007, Nummer 17.

 

Adam, Juckelsboesch II
Joël Adam, Fortführung der Ausgrabungen im gallorömischen Gräberfeld vom Juckelsboesch, in: Den Ausgriewer 2008, Nummer 18.

Adam, Juckelsboesch III
Joël Adam, Integrierung der Befunde von Pfarrer Kayser in den neueren Gesamtplan des gallorömischen Gräberfeldes vom Juckelsboesch, in: Den Ausgriewer 2008, Nummer 18.

 

Adam-Faber, Juckelsboesch IV
Joël Adam, Raymond Faber, Fibeln und Metallfunde aus dem gallo-römischen Gräberfeld vom Juckelsboesch (Teil I), in: Den Ausgriewer 2008, Nummer 18.

 

Adam, Juckelsboesch V
Joël Adam, Abschluss der Ausgrabungen im gallorömischen Gräberfeld von Mamer-„Juckelsboesch“, in: Den Ausgriewer 2009, Nummer 19.

 

Adam, Notgrabung
Joël Adam, Notgrabung auf Tossenberg, in: Den Ausgriewer 2002, Nummer 12.

Adam, Vogelterrakotta
Joël Adam, Notgrabung auf Tossenberg, in: Den Ausgriewer 2002, Nummer 12.

Adam, Ziegelmanufaktur I
Joël Adam, Eine römische Ziegelfabrik zwischen Mamer und Capellen, in: Den Ausgriewer 2003, Nummer 13.

Adam, Ziegelmanufaktur II
Joël Adam, Abschluss der Ausgrabung der römischen Ziegelmanufaktur zwischen Mamer und Capellen, in: Den Ausgriewer 2004, Nummer 14.


Adam, Ziegelmanufaktur III
Joël Adam, Erneuter Grabungseinsatz auf dem Gelände der römischen Ziegelfabrik in Capellen-„Hiereboesch“, in: Den Ausgriewer 2009, Nummer 19.

 

ADB, 1884
Allgemeine Deutsche Biographie, Bd 20, Maaß – Kaiser Maximilian II., Leipzig 1884

 

ADB/NDB
Elektronische Allgemeine Deutsche Biographie und Neue Deutsche Biographie,
Münchner Digitalisierungszentrum der Bayerischen Staatsbibliothek.
Online


Ardenne, 1958
La chaussée romaine Reims-Trèves, à Autelbas, in: Ardenne et Famenne, 1re année, no 1, Marche-en-Famenne 1958.

Autelbas, 1957
Fr. B., La chaussée romaine Reims-Trèves in: Ardenne et Famenne, 1re année, numéro 1, Marche-en-Famenne 1958.

 

Beck, 1975

J.J. Beek, Orolaunum Vicus, in Bulletin des Antiquités du Luxembourg, VI, 1975,3-4.

 

Beck, 1986

Fanny Beck, Un aspect plus sombre du Marché-aux-Poissons : Un lieu d'exécutions, in: Ons Stad, Nr. 23, 1986, p. 15

 

Berens, 1939

Die Kirchenhexe, in: Der Kanton Capellen: Festschrift zur Zentenarfeier der Unabhängigkeit Luxemburgs / Hrsg. vom Organisations-Comité der Kantonalfeier in Cap, am 11. Juni 1939, S. 266 sowie Eine Hexenlegende, id., S. 265.

 

Bertels, 1856
Jean Bertels, Historia Luxemburgensis seu Commentarius, Luxemburg, V. Buck, 1856

Bertholet, 1741
Jean Bertholet, Histoire ecclésiastique et civile du duché de Luxembourg et du comté de Chiny, Luxemburg,  1741.
online  I - II - III - IV - V - VI - VII - VIII

Bertrang, 1953

Bertrang, (A.), Histoire d’Arlon, 2e édition, Arlon, 1953.

 

Beyer, 1860
Heinrich Beyer, Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien. Erster Band. Von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1169. Koblenz 1860.

 

Beyer, 1865
Heinrich Beyer, Urkundenbuch zur Geschichte der, jetzt die Preussischen Regierungsbezirke Coblenz und Trier bildenden mittelrheinischen Territorien. Zweiter Band. Vom Jahre 1169 bis 1212. Koblenz 1865.

 

Biever-Paulke, 2009
Véronique Stead-Biver, Matthias Paulke, Ausgrabungen in Mamer/Bartringen „Nouvelle École Européenne“, in: musée info oktober_november_dezember 2009,
Musée National d'Histoire & d'Art.

 

Bonifas, 2004
Jacques Bonifas, Aussergewöhnlicher Schwertransport mit antikem Kulturgut, in: Den Ausgriewer 2004, Nummer 14.

 

Bonifas-Lippert, 2007
Jacques Bonifas, Vic Lippert, Das Innenleben de Ziegelofens von Capellen-Hiereboesch, in: Den Ausgriewer 2007, Nummer 17.

 

Brouwer, 1855
Metropolis ecclesiae Trevericae, quae metropolitanae ecclesiae originem, jura, decus, officia: tum subjectorum illi episcopatuum, regionum, urbium, ecclesiarum, abbatiarum et monasteriorum ortus progressusque per archidioecesin Trevirensem complectitur, R.F. Hergt, 1855 und 1856.

 

Capellen, 1939

Der Kanton Capellen: Festschrift zur Zentenarfeier der Unabhängigkeit Luxemburgs / Hrsg. vom Organisations-Comité der Kantonalfeier in Cap, am 11. Juni 1939.

 

CEBM, 1980
L'Évêque de la Basse-Moûturie, Itinéraire du Luxembourg germanique, ou Voyage historique et pittoresque dans le Grand-Duché, nouvelle édition illustrée, Luxembourg, 1980.
online Edition 1844

 

Chausserie, 1995

Chausserie-Lapprée, (J.), Villages gaulois dans le Midi de la France, in l’Archéologue no 13, juillet-août 1995.

 

Chevallier, 1976

Raymond Chevallier, colloque “Le vicus gallo-romain”, in: Caesarodunum, numéro 11, 1976.

Chevallier, 1997
Raymond Chevallier, Les voies romaines, 1997.

Christmann 1961
Christmann, E., Flurnamen der Südpfalz als Geschichtsquelle, in: Pfälzer Heimat, Jahrgang 12/ Heft 4, 1961 S. 121-128.

 

CIL

Corpus Inscriptionum Latinarum

online

 

Cüppers, 1969
Cüppers, Die Trierer Römerbrücken, Mainz 1969.

 

Curiosus, 1930
Dr. Curiosus, Nikolaus von Mamer, in: Luxemburger Illustrierte, Nr. 4/1930, SS. 51-52
http://www.luxemburgensia.bnl.lu/cgi/luxonline1_2.pl?action=fv&sid=luxill&year=1930&issue=04&page=51

 

Daremberg/Saglio, 1877
Charles Daremberg et E. Saglio, Dictionnaire des Antiquités grecques et romaines, Paris, 1877.
online

 

Decker, 1989
François Decker, Regesten des Archivs der Herren von Bourscheid, 3 Bände, Luxemburg, 1989.

 

De la Fontaine, Essai
J. de la Fontaine, Essai éthymologique sur les noms de lieux du Luxembourg germanique, in: PSH 1858, XIII

 

Didier, 1912

Nicolas Didier, Nikolaus Mameranus. Ein Luxemburger Humanist des XVI. Jahrhunderts am Hofe der Habsburger. Sein Leben und seine Werke, in: Hémecht 1912-1914 (23 Deeler, ill.).

Dövener, Zisterne
Franziska Dövener, Eine Zisterne aus dem römischen Vicus von Mamer, in: Den Ausgriewer 2002, Nummer 12.

 

DRW
Deutsches Rechtswörterbuch (DRW), Heidelberger Akademie der Wissenschaften.
Online

Eberhard, 1905
Eberhard, Etudes historiques et archéologiques sur le Luxembourg, in: Ons Hémecht, 1905, p. 14ff et p. 137ff.

 

Engling, 1849

Joh. Engling,  Die Römerstation auf dem Tossenberg in: Publications de la Section Historique, V, 1849.

 

Engling, 1851
Engling, Andethanna vormals und nachmals, in: PSH VI, 1851 SS. 199 ff.

Engling, 1851-2
Engling, Die Römertumuli im Grossherzogthum Luxemburg, in: PSH VII, 1851, SS. 88-120 und Tafeln II, III und IV.

Engling, 1868
Joh. Engling, System der einst mit dem Rômerlager zu Alttrier verbundenen Chausséen und Schanzen, in: PSH XXIII, 1868, SS. 149-163.

Engling, 1854
Joh. Engling, Die noch vorhandenen Römersteine des Luxemburger Landes, in: PSH9, 1854.

 

Engling, 1872
Engling, Die dreidämmigen Römerstraszen, : PSH XXVII, 1872, SS. 73 ff.

 

Eschenburg, 1792

Eschenburg, Johann Joachim, Handbuch der klassischen Literatur. 3. Ausg. Berlin, Stettin: Nicolai 1792

 

Espérandieu
Emile Espérandieu, Recueil général des bas-reliefs, statues et bustes de la Gaule Romaine, tomes 1-11, Paris 1907-1955.

online

Faber, 1975
Fernand Faber, Le réseau routier gallo-romain, in: Bulletin des Antiquités Nationales, VI, 1975, 3-4.

Fairon, 1985
Guy Fairon, Le Wolberg (Autelbas). Point d'inflexion remarquable de la voie "Reims-Trèves" à l'époque romaine, in: Les cahiers du Groupe de Recherches Aériennes du Sud Belge (a.s.b.l.), 1re année, 1985-2.

Ferraris
Joseph de Ferraris, Carte de cabinet des Pays-Bas Autrichiens, facsimilé, Bruxelles 1965.

Finke, 1927
H. Finke, Neue Inschriften, Bericht der römisch-germanischen Kommission 17, 1927, Nummer 320.

 

Flener, 1943
Nic Flener, Aus der Geschichte von Mamer. Wie sich unsere Ortschaft im Laufe der Zeit entwickelte, in: Tabeblatt vom 5.2.1943 (Teil 1); Tageblatt vom 26.2.1943 (Teil II).

 

Flener, 1939

Nik. Flener-Delcourt, Landwirtschaftliches aus dem Kanton Capellen, A: Aus alter Zeit, in: Der Kanton Capellen: Festschrift zur Zentenarfeier der Unabhängigkeit Luxemburgs / Hrsg. vom Organisations-Comité der Kantonalfeier in Cap, am 11. Juni 1939, S. 85.

 

Flener, 1960
Nic Flener, Brief aus dem Mamertal. Ein berühmter Sohn unserer Ortschaf, in: Tageblatt vom 3.5.1943 (Teil I), Tageblatt vom 4.5.1943 (Teil II), Tageblatt vom 5.5.1943 (Teil III).

 

Flener, Amt
Will Flener, Amt Mamer einst und jetzt, in: Tageblatt vom 27.05.1943.

 

Flener, Bauernwirtschaft
Nik Flener, Aus der Bauernwirtschaft in vergangener Zeit, in: Tageblatt vom 23.12.1943.

 

Flener, Edle
Nik Flener, Um das Geschlecht der Edlen von Mamer, in: Tageblatt vom 18.11.1942 und 24.11.1942.

 

Flener, Eisenbahn
Nik Flener, Als die Eisenbahn gebaut wurde, in: Tageblatt vom 16.01.1943 (I) und 20.01.1943 (II).

 

Flener, Erbhof
Nik Flener, Uebertragung eines Erbhofes zu Mamer im Jahre 1749, in: Tageblatt vom 07.07.1942.

 

Flener, Erzwäscherei
Nik Flener, Von der Erzwäscherei in Mamer.Hochkonjunktur im Jahre 1852, in: Tageblatt vom 05.01.1943 (I) und 06.01.1943 .

 

Flener, Fluchtburgen
Will Flener, Fluchtburgen im Luxemburger Raum, in
Tageblatt vom 21.05.1943.

 

Flener, Galgen
Nicolas Flener, Galgen im Mamertal, in: Tageblatt vom 27.12.1941.

 

Flener, Gaschtgrund
Nik. Flener, Wanderung durch den Gaschtgrund, in: Tageblatt vom 11.03.1942.

 

Flener, Geschichte
Will Flener, Aus der Geschichte Mamers, in: Tageblatt vom 29.6.1943 (III), Tageblatt vom 30.6.1943 (IV),Tageblatt vom 1.7.1943 (Schluss).

 

Flener, Gemeindebücher
Nik Flener, Zwischen zwei Wendepunkten. Blick in die Gemeindebücher von Mamer, in: Tageblatt vom 11.01.1944 (I), Tageblatt vom 13.01.1944 (II) und Tageblatt vom 21.01.1944.

 

Flener, Jahrgeding
Nic Flener, Ein Jahrgeding zu Mamer im Jahre 1583, in: Tageblatt vom 5.2.1943, 8.2.1943 und 9.2.1943.

 

Flener, Kalkbrennerei
Nik Flener, Die Kalkbrennerei auf dem Mamer Bann, in: Tageblatt vom 20.03.1942.

 

Flener, Kehlbachtal
Will Flener, Wanderung durch das Kehlbachtal, in: Tageblatt vom

27.11.1942.

 

Flener, Obstbau
Nik Flener, Einiges über den Obstbau zu Mamer, in: Tageblatt vom

05.04.1943.

 

Flener, Schlossgut
Nik Flener, Das Mamer Schlossgut im Wandel der Zeiten, in Tageblatt vom 27.03.1943 und 29.03.1943.

 

FMLR I - III
Raymond Weiller, Monnaies antiques découvertes au Grand-Duché de Luxembourg, Berlin 1972

Folmer, 1968
Nic Folmer, Alte Verkehrsadern im luxemburgischen Moselraum, Publications Mosellanes, Voies de communication au pays Mosellan, Schwebsange, 1968.

Folmer, 1973
Nic. Folmer, Die Römerstrasse Reims-Trier, in: Hémecht, 1973,Nummer 4, SS. 509-510 und Tafel 1 - Teilstrecke der Römerstrasse Reims-Trier.

 

Fox, 1917
Wilhelm Fox S. J., Nikolaus Mameranus, in: Stimmen der Zeit, 47. Jhg., Heft 12, September 1917, SS. 708-715.

 

[Franck, 1884]

J. Franck., „ Mameranus, Heinrich“, in: Allgemeine Deutsche Biographie 20 (1884), S. 158-159 [Onlinefassung]; URL:
http://www.deutsche-biographie.de/artikelADB_pnd118730525.html

 

Funck, 1990

Charles Funck, Les Ministériaux du Luxembourg, in: Hémecht, 1990, Nummer 3, S. 407 ff.

 

Funck, 1994

Charles Funck, La Condition servile entre Moselle et Ourthe du IXe au XIIIe siècle, in: Hémecht 1994, Nummer 4, S. 713 ff.


GKA, 2005
"15 Joer D'Georges Kayser Altertumsfuerscher", Auf den Spuren der Vergangenheit 1989-2004, Nospelt 2005.

 

Goddard, 1994

Goddard, (E.), Eine Brunnenverfüllung aus dem römischen Vicus Dalheim, in: Hémecht 1994, S. 763 ff.

 

Goedeke, 1886
Karl Goedeke , Herbert Jacob, Nicolaus Mameranus, Grundrisz zur Geschichte der deutschen Dichtung aus den Quellen, Notiz S. 96, Dresden 1886.

 

Goerz, 1876
Adam Goerz, Mittelrheinische Regesten oder chronologische Zusammenstellung des Quellenmaterials für die Geschichte der Territorien der beiden Regierungsbezirke Koblenz und Trier in kurzen Auszügen, 4 Bde., Koblenz 1876/86 (ND Aalen 1974)

GRASB,1989-2
Les cahiers du Groupe de Recherches Aériennes du Sud Belge (a.s.b.l.). Revue semestrielle. 1989-2


GRASB, 1990-2
Henri Boreux, La chaussée romaine de Reims à Trèves, in: Les cahiers du Groupe de Recherches Aériennes du Sud Belge (a.s.b.l.), 6e année, 1990-2.

GRASB, 1995-1
La chaussée romaine Bavai-Trèves, in: Revue semestrielle du Groupe de Recherches Aériennes du Sud Belge (a.s.b.l.), 11e année, 1995-1.

 

Gredt, 1963

Nikolaus Gredt, Sagenschatz des Luxemburger Landes 1. Neudruck Kremer-Muller & Cie, Esch-Alzette,1963.

online

Grenier, 1934
Albert Grenier, Manuel d'Archéologie Gallo-Romaine, 2. L'archéologie du sol, * Les Routes, Paris 1934.

 

Grob, 1921
Jacques Grob, Jules Vannérus, Dénombrement des feux des duché de Luxembourg et comté de Chiny. Tome. 1: Documents fiscaux de 1306 à 1537, Brussel (1921).
online

Hagen, 1926
Josef Hagen, Erläuterungen zum Geschichtlichen Atlas der Rheinprovinz. Achter Band: Römerstrassen der Rheinprovinz. Erstes Ergänzungsheft, Bonn, Leipzig, 1926.

Hagen, 1931
Josef Hagen, Römerstrassen der Rheinprovinz. 2. Auflage 1931.

 

Hardt, 1870
Mathias Hardt, Luxemburger Weisthümer: als Nachlese zu Jacob Grimm's Weisthümern/ gesammelt und eingeleitet von Hardt, Regierungsarchivar in Luxemburg, Luxemburg, V. Bück, 1870, SS. 474-490.

 

Hausnamen, 1940
Hausnamen von Mamer und Capellen, in: Jonghémecht, Nr. 1/2, 1.4.1940, S. 28-29.


Heinen, 1997
Heinz Heinen, Trier und das Trevererland in römischer Zeit (2000 Jahre Trier, Band 1), Trier, 1988.4. unveränd. Nachdruck 1997.

 

Heuertz, 1971
M. Heuertz, A propos des "Camps Retranchés" du territoire luxembourgeois, in: Hémecht 23, 1971, 191-202.

 

Hilgert, 2000
Romain Hilgert, Alle 500 Jahre wieder. Im Treppenhaus der Nationalbibliothek lässt der Lions Club hastig Nicolaus Mameranus' gedenken, in d'Land, 24. November 2000.
http://www.land.lu/html/dossiers/dossier_luxemburgensia/mameranus_241100.html

 

Holder, 1962
Alfred Holder, Alt-Celtischer Sprachschatz, Graz, 1962.

 

Jaffé, Philippe
Regesta pontificum Romanorum : ab condita ecclesia ad annum post Christum natum MCXCVIII, 1851.

 

Jöcher, 1751
Christian Gottlieb Jöcher, Allgemeines Gelehrten-Lexicon, darinne die Gelehrten aller Staende ... in alphabetischer Ordnung beschrieben werden / Theil 3. M - R, Leipzig 1751, S. 89-90.

 

Kanton Capellen, 1950
F. S., Der Kanton Capellen wie er entstand, in: Tageblatt vom 22.06.1950.


Klensch, 1930
Jules Klensch, Die Luxemburgischen Adelsfamilien vor mehr als 700 Jahren, in: L'Illustré Luxembourgeois/Luxemburger Illustrierte Nr. 15, S. 226, 10.08.1930
 

Koltz, 1970
J-P. Koltz, Baugeschichte der Stadt und Festung Luxemburg, Band 1, Luxemburg 1970.

Krier, Strassen
Jean Krier, Die römische Fernstrasse Reims-Arlon-Trier im Ortsbereich von Strassen, in: Bulletin de Strassen 36, 1980, 4-5.

Krier 1980

Jean Krier. Eine römische Vorstadtvilla auf dem "Gaschtbierg" bei Mamer, in Hémecht 1980/4, pp. 465-479.

 

Krier, 1991
Jean Krier, Zur römischen Besiedlung in der Altstadt von Luxemburg, in: Hémecht 1991, 1, SS. 5-13.

 

Krier, 1993

Jean Krier, Die letzten Lebensjahre Alexander Wiltheims und die Niederschrift der Luciliburgensia Romana, in: Paul Margue, Le Luxembourg en Lotharingie, 1993,  pp. 339-344.

 

Krier/Thill 1984

Alexandre Wiltheim 1604-1684. Sa vie, son oeuvre, son siècle. Bilan d'une exposition par Jean Krier et Edmond Thill avec le concours de Raymond Weiller. Luxembourg 1984.

 

Krier/Wagner, 1985

Jean Krier, Robert Wagner,  Das römische Theater in Dalheim, in Hémecht, 1985, S. 587 ff.

 

Krier, 2003

Jean Krier, La nécropole gallo-romaine au "Tossenbierg", in: Exposition Archéologique à la Maison Schauwenburg (Bertrange) du 6 juin au 15 juin 2003. Commission culturelle de la Commune de Bertrange, 2003.

 

Lamesch, 1984

Marcel Lamesch, Jeannot Metzler, Eisenzeitliche Siedlungsreste vom "Juckelsboesch" bei Mamer in: Bulletin de la Société Préhistorique Luxembourgeoise (6) 1984, 151 ff.

 

Lambert, 1990
Gérard Lambert, Le Luxembourg Romain, Andenne, 1990.


Lanfranc, 1971
F. Lanfranc, Le jalonnement des voies antiques, in: Bulletin d'Archéologie Luxembourgeoise (BAL), II, 1971, 2.

Langini, 2003
Alex Langini, Die Kirche in Mamer: seit mehr als tausend Jahren, in: Die Warte. - Luxembourg. - Année 55(2003), n° 16 = n° 2036 (8. Mai), p. [3], ill.

Lefèbvre, 1990

Lefèbvre Louis, Le Musée Luxembourgeois, Arlon, Bruxelles, 1990.

 

Linden, 1975

Linden, (R.), Habitats Romains du Grand-Duché, in Bulletin des Antiquités Luxembourgeoises, IV, 1975.

 

Loë, 1921
Baron de Loë, Notions d'archéologie préhistorique belgo-romaine et franque à l'usage des touristes, Bruxelles 1921, p. 179 et fig. 141.

Loës, 1908
F. Loës, Le Luxembourg romain, in: AIAL, T. 43, 1908, p. 126.

Loës, 1910
F. Loës, Assemblée générale du 29 juin 1910. Excursion à Clairefontaine, in: AIAL, T. 45, p. 387.

 

Löhberg, 2006

Bernd Löhberg, Das "Itinerarium Provinciarum Antonini Augusti", Berlin, 2006.

online

 

Luxemburger Wörterbuch
Online
Im Auftrage der Großherzoglich Luxemburgischen Regierung herausgegeben von der Wörterbuchkommission, auf Grund der Sammlungen, die seit 1925 von der Luxemburgischen Sprachgesellschaft und seit 1935 von der Sprachwissenschaftlichen Sektion des Großherzoglichen Instituts veranstaltet worden sind. - Luxemburg P. Linden, Hofbuchdrucker - 1950-70 (5 Bände) [vorläufige, noch nicht vollständige und endgültige Version]

http://engelmann.uni.lu:8080/portal/wbb/woerterbuecher/lwb/
woerterbuecher/suchmaschine/wbgui


Majerus, 1980

Jean Majerus, Die Geschichte der Pfarrei und Herrschaft Mersch: ein Beitrag zur vaterländischen Geschichte / aus dem Nachlasse Majerus; hrsg. von Jakob Grob. Mersch, Fr. Faber, 1980.

 

Mamer, Brill

Mamer Bilderbogen. Neues vom ehemaligen, sagenumwobenen Schloßgarten "Brill", in: Tageblatt vom 08.04.1942.

 

Mamer, Brunnen

Mamer Bilderbogen. Brunnen träumen ..., in: Tageblatt vom 08.05.1942.

 

Mamer, Dorfgeschichte

F. S., Mamer. Aus der Geschichte eines Dorfes, in: Tageblatt vom 19.04.1950 (I), 29.04.1950 (II), 03.06.1950 (III).

 

Mamer, Eisenbahn, in Luxemburger Wort vom 23.09.1858

 

Mamer, Eisenindustrie
Das Mamertal und die Eisenindustrie, in: T
ageblatt vom 10.11.1943.

 

Mamer, Flurecke

Mamer Bilderbogen. Flurecke und Geisterspuk, in: Tageblatt vom 14.04.1942.

 

Mamer, Kirche
Kierch Mamer
http://lb.wikipedia.org/wiki/Kierch_Mamer
Parverband Mamerdall - Kirche Mamer
http://www.pvmamerdall.cathol.lu/pages/kierchen/mamer/mamer.html

 

Mamer, Prozess

G., Ein Prozess zwischen Mamer und Kehlen, in: Tageblatt vom 16.10.1943.

 

Mamer, Urzeit

Mamer in der Urzeit, in: Tageblatt vom 26.06.1943 (I), 28.06.1943 (II).

 

Mamer, Wigerich
Mamer gehörte dem Grafen Wigerich. Als die Ortschaft noch "Mambra" hiess, in: Tageblatt vom 9.9.1942
 

Mamer, Wikipedia
http://de.wikipedia.org/wiki/Mamer

 

Mamertal, 1948

Das Mamertal, in: Tageblatt vom 27.9.1948.
 

Mariën, 1943
Marcel-Edouard Mariën, Les monuments funéraires de Buzénol, extrait du Bulletin des Musées d'Art et d'Histoire, Bruxelles 1943 (I-III) et 1944 (I-II).

Mathieu, 1977
François Mathieu, Zum Abbruch der Römerbrücke 1909, in Wasserbillig im 19. und 20. Jahrhundert, Luxemburg 1977.

Menon
Patrick Menon, Chaussée Romaine de Reims à Trèves. Editions Eole.

Mertens, 1957
J. Mertens, La chaussée romaine de Reims à Trèves, in: Archeologia Belgica, no 35, Bruxelles 1957.

Mertens, 1968
J. Mertens, Le relais romain de Chameleux (Florenville), in: Archaeologicum Belgii Speculum, Bruxelles 1968.

 

Metzler, 1973

Jeannot Metzler. Ein gallo-römischer Vicus beim Tossenberg (Mamer), in Hémecht, 1973/4. pp. 485-501

 

Metzler/Thill/Zimmer, 1974

Jeannot Metzler, Gérard Thill, Johny Zimmer, Grosses gallo-römisches Grabdenkmal mit Bezirk und Bestattungen bei Grevenmacher (""Heck''), in: Hémecht, 1974/1, SS. 119 ff.

 

Metzler/Zimmer 1975

Jeannot Metzler et Johny Zimmer, Öffentliche Bäderanlage und spätantike Baureste im gallo-römischen vicus von Mamer, in Hémecht 1975/27, pp. 429-475.

 

Metzler/Zimmer 1978
Jeannot Metzler et Johny Zimmer, Beiträge zur Archäologie von Dalheim, in Hémecht, 1978, S. 351 ff.

 

Meyers, 1976
Joseph Meyers, Studien zur Siedlungsgeschichte Luxemburgs, Luxemburg, 1976.

 

MGH-d

Monumenta Germaniae Historica digital
Germanisches Stammesrecht

online

Michaux, 1972
Françoise Michaux-Hannick, Le pays d'Arlon à l'époque romaine, in: IAL, Tomes CIII et CIV, 1972-73.

Mignot, 1996
La chaussée romaine vers Trèves à la Spetz, in: 4e Journé d'archéologie luxembourgeoise, 27 janvier 1996.

Moreau, 1976
J. Moreau-Maréchal, Arts et métiers gallo-romains au Musée d'Arlon, Bulletin de l'Institut Archéologique Luxembourgeois, nos 1-2, 52e année, Arlon 1976.


München, 1849
G. München, Rapport sur un diverticulum romain passant de Kaap par Garnich vers le Titelberg, découvert en 1849, in: PSH V, 1849, p.89-95.

Namur, 1844
A. Namur, Découverte d'Antiquités Romaines, in: Courrier du Grand-Duché de Luxembourg, mercredi, 14 août 1844.

 

Neÿen, 1842

Auguste Neÿen, Luciliburgensia sive Luxemburgum Romanum, Editions Neÿen, Luxembourg, 1842.

online

 

Neÿen, 1860

Auguste Neÿen, Biographie Luxembourgeoise. Histoire des hommes distingués originaires de ce pays considéré à l'époque de sa plus grande étendue ou qui se sont rendus remarquables pendant le séjour qu'ils y ont fait. Luxembourg, 1860.

Neÿen, 1870
Dr.
August Neyen,  Armorial historique des pays Duché de Luxembourg et Comté de Chiny, Luxembourg,  1870. 3 Quartbände. Manuskript in der Nationalbibliothek Luxemburg.

Niederanven I et II
Niederanvenener Geschichtsfrenn, Beiträge zur Geschichte einer grossen Gemeinde, Niederanven 1983


Noël, 1967
Julien Noël, Découverte archéologique dans la vallée de la Semois à Sampont, in: Bulletin de l'Institut Archéologique du Luxembourg, Arlon 1967, Nos 1-2, année 47.

Noël, 1977
Julien Noël, Contribution à l'étude du cimetière gallo-romain de la Spëtz, in: Bulletin de l'Institut Archéologique Luxembourgeois, nos 1-2, 53e anné, Arlon 1977.

OH, 1897
Les routes romaines dans le Luxembourg, in: Ons Hémecht 1897, S. 359-366.

 

Oster, 1953

Edouard Oster, Das Feuerstättenverzeichnis des Jahres 1656, in: "Letzeburger Bauere-Kalenner", Jahrgänge 1953 bis 1981. Ab Jahrgang 1969 (Marktvogtei Diekirch) von J. Flammang überarbeitet, im Originaltext neu herausgegeben von A. Wiltgen. http://www.roots.lu/Display.php?pagename=Page13

 

Paulke, 2009

Mathias Paulke, Ausgrabungen bei Mammer-"Kathreinerhaischen", in: Musée Info, Juli_August_September 2009.

 

Pauly, 2006

Michel Pauly, Die politische Elite der Stadt Luxemburg im Mittelalter, in: Forum Nr. 255, April 2006, S. 41 (Johann von Strassen).


Périn, 1969
Nicole Périn, Les voies romaines de Reims à Trèves et à Cologne dans les Ardennes: hypothèses et problèmes, in: Revue Historique Ardennaise, no 1, janvier-juin 1969.

Petit/Mangin/Brunella, 1974
Atlas des agglomérations secondaires de la Gaule Belgique et des Germanies, Paris, 1974, sous la direction de Jean-Paul Petit et Michel Mangin avec la collaboration de Philippe Brunella.

 

Polfer, 1988

Michel Polfer. Ein technik- und wirtschaftsgeschichtlich interessantes Relieffragment aus Mamer-Tossenberg, in Hémecht 1988/4, pp. 527-540.

 

Polfer/Thiel, Nécropoles
Michel Polfer/Jos Thiel, Les nécropoles à incinérations gallo-romaines du G.-D. de Luxembourg, in: Revue du Nord, Hors série. Collection Art et Archéologie No 8, 2001
online

Polfer/Thiel, Neufunde
Michel Polfer/Jos Thiel, Neufunde aus dem östlichen Gräberfeld des römischen Vicus von Mamer, in: Hémecht 4/1996, SS. 539-558.

PSH 1, 1845-46
Publications de la Section Historique 1, 1845-46, Rapport du Conservateur, p. 26 ff., planches III-V.

PSH 4, 1848
Publications de la Section Historique, IV, 1848, Rapport du Conservateur, Section Il, Numéro 12 (p. 22).

PSH 5,1849
Joh. Engling, Die Römerstation auf dem Tossenberg, in: Publications de la Section Historique, V, 1849.

PSH 6, 1850
Publications de la Section Historique 6, 1850, Rapport du Conservateur, G. Note sur le Tossenberg, p. 267-68.

PSH 7, 1851b
Publications de la Section Historique 7, 1851, Rapport du Conservateur, II. Armes, Vases, ... etc., p. 56-57.

PSH 7, 1851
Publications de la Section Historique 7, 1851, XIV. Mélanges, 5. Indication de la direction d'une chaussée romaine sur les bans de Niederanven, Mensdorf et Flaxweiler, observée par M. Pétry, fils, de Rodt.

PSH 8, 1852
Publications de la Section Historique, XIV. Différentes substructions de l'époque gallo-romaine mises à découvert en 1852

PSH 86, 1971
Publications de la Section Historique 86, 1971, Rapport du Conservateur 1968, 1969 et 1970

PSRCMH, 1846
Publications de la société pour la recherche et la conservation des monuments historiques dans le Grand-Duché de Luxembourg etc., Luxembourg 1846-51. 6 Tom.4, in: Jahrbücher des Vereins von Alterthumsfreunden im Rheinlande, XIX. (Zehnter Jahrgang I.), Bonn, 1958.

PSRCMH, 1850
Publications de la société pour la recherche et la conservation des monuments historiques dans le Grand-duché de Luxembourg etc. Tom V-XIII. Luxembourg 1850-58. 4, in: Heidelberger Jahrbücher der Literatur, Veröffentlicht von Mohr und Zimmer, 1859.

RDC, 1972
Rapport du Conservateur 1972.

Regesten
Regesta Imperii online

Reichling, 1866
Jean-Baptiste Reichling, Histoire de l'ancienne abbaye de Clairefontaine près d'Arlon, Luxembourg 1866.

RIETSTRAP, Armorial I
Johannes Baptiste Rietstap, Armorial Général, Gouda, 1861.
online

RIETSTRAP, Armorial II
Johannes Baptiste Rietstap, Armorial Général, 2e edition, refondue et augmenteé, Tome II, Gouda, 1886?
online

Römer, 1987
Die Römer in Nordrhein-Westfalen, Stuttgart, 1987.

Römer, 1990
Die Römer in Rheinland-Pfalz, Stuttgart, 1990.

Römisches Recht
The Roman Law Library online
von Yves Lassard & Alexandr Koptev
http://web.upmf-grenoble.fr/Haiti/Cours/Ak/

Roosens, 1954
H. Roosens, Cimetière romain du Haut-Empire à Fouches (Hachy-Luxembourg), in: Archaeologica Belgica, no 20, Bruxelles 1954.

Roth, Wege
René Roth, Wege und Strassen in Cap-Capellen, in: Cap Capellen, 25e anniversaire du D. T. C. Capellen, SS. 31-37.

Sachsenspiegel online
http://www.sachsenspiegel-online.de/cms/

Sand, 2009
Nena Sand, Zwei gläserne Balsamarien aus dem gallorömischen
Gräberfeld Mamer-„Juckelsboesch“
, in: Den Ausgriewer 2009, Nummer 19.

Salentiny, 1983
Joseph Salentiny, Die Pfarrkirche in Mamer, in: 100e anniversaire / Chorale Sainte-Cécile Mamer. - Luxembourg, 1983. - P. 91-104, ill.

Schaack, 1909
Charles Schaack, Les Luxembourgeois, soldats de la France, Volume I, Publications de la Section Historique de Luxembourg, Volume 57, 1909, Volume II, Publications de la Section Historique de Luxembourg, Volume 58, 1910.


Schaack, 1939
L. Schaack, Die Zollschranke in Cap 1800-1839, in:
Der Kanton Capellen: Festschrift zur Zentenarfeier der Unabhängigkeit Luxemburgs / Hrsg. vom Organisations-Comité der Kantonalfeier in Cap, am 11. Juni 1939, S. 70ff.

Schels, Mittelalter
Peter C. A. Schels, Kleine Enzyklopädie des deutschen Mittelalters. Eine lexikalische Materialsammlung zum Mittelalter im deutschsprachigen Raum.
Online

Schenkel, 1992
Roland Schenkel, Die ältesten schriftlichen Quellen des vicus Andethanna, des heutigen Nederanven, in: Hémecht 992-1, S. 101 ff.

Schindler/Koch, 1977
Reinhard Schindler und Karl-Heinz Koch.
Vor- und frühgeschichtliche Burgwälle des Grossherzogtums Luxemburgs, Trier, 1977.

Schneider, 1939
E. Schneider, Material zu einer Archäologischen Felskunde des Luxemburger Landes (1939).

Schwinden, 2008
Lothar Schwinden, Neue Trierer Inschrift für die Mater Deum Magna. Ein Haruspex im Kult der Kybele, in: Mainzer Archäologische Zeitschrift 7, 2008, 51–66.

Smith, 1997
J. T. Smith, ROMAN VILLAS - A Study in Social Structure. Drawings by A. T. Adams, 1997 London and New York

Spang, 1984
Paul Spang, Bertels abbas delineavit (1544-1607). Comment le premier historien du pays de Luxembourg a vu et dessiné notre région européenne et les hommes qui y vivaient. Dessins de l'abbé Jean Bertels, Luxembourg, RTL-Édition. 1984.

Stoffel, 2010
Lynn Stoffel, La tuilerie gallo-romaine de Hiereboesch à Capellen, in: Den Ausgriewer 2010, Joergang 20, Nummer 20, SS. 52-57.

Steindorff, 1874
Ernst Steindorff, Jahrbücher des Deutschen Reichs unter Heinrich III, Band I, Leipzig 1874
http://www.mgh-bibliothek.de/etc/google/095638+0001.pdf

Stoffel, 1988
Nicolas Stoffel, Huit cents fois MAMER, Renouvelé par Quentin BAUDOUIN et Frank BRAUN 2005.
Collection de plus de 800 photos de divers auteurs et de collections différentes rassemblées par Nic Stoffel dans 3 volumes, conservés au Service Technique de la Commune de Mamer.

Stokes/Bezzenberger, 1979
Whitley Stokes, Adalbert Bezzenberger, Wortschatz der keltischen Spracheinheit: A. Fick, Vergleichendes Wörterbuch der indogermanischen Sprachen, Band 2., Göttingen, 1979.
online

 

Tassignon, 1992

Tassignon, Isabelle, Les témoins des cultes romano-orientaux recueillis en Belgique et dans le Luxembourg, in : Les Etudes Classiques 60, 1992, page 15.

 

Temperoni/Haase, 1975
Hildegard Temporini, Wolfgang Haase, Aufstieg und Niedergang der römischen Welt: Geschichte und Kultur Roms im Spiegel der neueren Forschung, Walter de Gruyter, 1975.

 

Ternes, 1965
Charles Marie Ternes, Les inscriptions antiques du Luxembourg, in: Hémecht 165, 3-4
.

Ternes, 1968
Charles Marie Ternes, Les routes romaines de la Moselle Luxembourgeoise, in: Les Publications Mosellanes, Voies de communication au pays Mosellan, Schwebsange 1968.

 

Tassaux, 1992

Tassaux (F.), Etude de la "société des vicani" appuyée sur une synthèse des données épigraphiques, in: Villes et agglomérations urbaines antiques du Sud-Ouest de la Gaule, 6e suppl. Aquitania, 1992.

Ternes, 1968-2
Charles Marie Ternes, Les voies romaines du Grand-Duché de Luxembourg vues par Alexandre Wiltheim, in: Hémecht 20, 1968, S. 99-109.

 

Ternes, 1970
Charles-Marie Ternes. Répertoire Archéologique du Grand-Duché de Luxembourg, Tome l, Texte et Tome II. Planches. Bruxelles. 1970, Centre National de Recherches Archéologiques en Belgique, Série C.

 

Ternes, 1973
Charles Marie
Ternes, Le scandale du Tossenberg, in: Bulletin des Antiquités Luxembourgeoises, 1973,2, p. 71.

 

Ternes, 1974

Charles Marie Ternes, Die römerzeitliche Civitas Treverorum im Bilde der Nachkriegsforschung. I. Von der Gründung bis zum Ende des dritten Jahrhunderts, Luxemburg 1974.

Ternes, 1978
Charles-Marie Ternes, Aux sources de l’archéologie luxembourgeoise, Luxembourg, 1978.

Ternes, 1982
Charles Marie Temes, L'archéologie luxembourgeoise vue à travers trois siècles de publications, catalogue de l’exposition du 11 au 15 mai 1982, Bulletin des Antiquités Luxembourgeoises, XIII, 1982, Société des Antiquités Nationales, Luxembourg, 1982, pp. 9-10, 19-22 et 24-25 (A. Wiltheim).

Ternes, 1983
Charles Marie Ternes, Avgvsta Treverorvm, dans le Luxemburger Wort du 6 octobre 1983 (Die Warte / Perspectives, 36 numéro 24/1331.

Ternes, 1991
Charles Marie Ternes, Le Grand-Duché de Luxembourg à l'époque romaine, Sémant-Centre Alexandre Wiltheim, Série «Aperçus», fasc. 1, Luxembourg 1991, pp. 34-52.

Thiel, 1997
Jos Thiel, Der gallo-römische Vicus, in: Luxemburger Wort, Die Warte, 50e année, no 41/1795, 16.01.1997.

Thiel, 2010
Jos Thiel,
Mamer Geschichtspad, Mamer 2010.
PDF:
http://www.mambra.lu/geschichtspaad/brochure_d.pdf

Thill, 1968
Gérard Thill, Découverte d'une pierre sculptée provenant d'un monument funéraire gallo-romain, dans Hémecht. 20. 1968/1, pp. 71-81, p. 81 (note bibliographique concernant Alexandre et Guillaume Wiltheim.

Thill, 1977
Gérard Thill, Römerzeitlicher Friedhof bei Mamer-"Juckelsboesch", in: Hémecht, 1977/1.

Thill, 2003
Norbert Thill, Die Mamer Pfarrkirche, in: Heimat und Mission, Jg. 77
(2003), 9/10, SS: 1-24;
Jg. 77 (2003), 11/12, SS: 25-44; Jg. 77 (2003), 9/10, SS: 1-24;  Jg. 78 (2004), 1/2, SS: 45-68; Jg. 78 (2004), 3/4, SS: 69-88.      

Thiollier, 1996
Gabriel Thiollier-Alexanrowicz, Itinéraires romains en France, Dijon, 1996.

Traufler, 1939
Beim Waldteufel im Juckelsbusch, in:
Der Kanton Capellen: Festschrift zur Zentenarfeier der Unabhängigkeit Luxemburgs / Hrsg. vom Organisations-Comité der Kantonalfeier in Cap, am 11. Juni 1939, S. 271 ff.

Traufler, 1939b
Eine frühere Heimarbeit, in:
Der Kanton Capellen: Festschrift zur Zentenarfeier der Unabhängigkeit Luxemburgs / Hrsg. vom Organisations-Comité der Kantonalfeier in Cap, am 11. Juni 1939, S. 100.

Trossen, 1997
Marc Trossen, Chronik der Pfarrei Schüttringen-Hostert sowie der Höfe Anven und Schittringen, Luxemburg, 1997.

Valotteau-Bron, 2005
François Valotteau, Laurent Brou, Silos de l'âge du Fer à Mamer, in: Musée-Info, no 18, 2005, p. 50-51.

Van der Vekene, 1973
Emile Van der Vekene, Heinrich Mameranus: ei Luxemburger Drucker des 16. Jahrhunderts in Köln, Luxemburg, 1973.

Van Werveke, 1885
Nicolas Van Werveke, Cartulaire du Prieuré de Marienthal, 1er vol. 1231-1317, 2e vol. 1317-1783, in: Publications de la Section Historique, Année 1885-XXXVIII (XVI), Luxembourg 1885.

Van Werveke, 1900
Nicolas Van Werveke, Aperçu Historique sur la vorie du Pays de Luxembourg. Conférence faite à l'assemblée générale du Touring Club Luxembourg le 16/12/1900, Luxembourg, 1900.

Van Werveke, 1903

N. Van Werveke. Catalogue descriptif des manuscrits conservés à la Bibiliothèque de la Section Historique de l’Institut Grand-Ducal, 4e série, numéros 326-382, dans Publications de la Section Historique, LI (2), Luxembourg, 1903. pp. 165-289.

 

Van Werveke, 1983
Nicolas Van Werveke, Kulturgeschichte des Luxemburger Landes, Esch/Alzette, 1983.

 

Vannérus, 1946
Jules Vannérus, Les chaussées romaines de Reims à Trèves et à Cologne dans leur traversée du Pays gaumais, in: Le Pays gaumais, 6e et 7e années, 1945-1946, Virton 1946.

 

Vannérus, 1949
Jules Vannérus, Nicolas Mameranus et sa famille, in: Biographie nationale du pays de Luxembourg depuis ses origines jusqu'à nos jours (collection présentée par Jules Mersch), fasc. II: 299-321. Lëtzebuerg.

 

Vermaseren, 1986
Maarten Jozef Vermaseren, Corpus cultus Cybelae Attidisque (CCCA), Leiden, 1986.

Walser, 1968
G. Walser, Miliaria Imperii Romani, Pars Secunda, Berlin 1968 (= CIL XVII, 2).

Waltzing, 1922
J. P. Waltzing, Inscriptions latines de la Belgique romaine, in: Le Musée Belge, Revue de philologie classique, 26e année, tome XXVI, Liège 1922.

 

Wampach, 1935
Camille Wampach. Urkunden und Quellenbuch zur Geschichte der altluxemburgischen Territorien bis zur burgundischen Zeit, 1935.

 

Weber, 1997
Heinrich Theodor Weber, Brücken über die deutsch-luxemburgische Grenze, Blieskastell 1997.

 

Weiller, 1973

Raymond Weiller, Die Münzfunde aus dem gallo-romischen Vicus beim Tossenberg (Mamer), in Hémecht 1973/4, pp. 502-508, tables 13 et 14.

 

Weiller, 1975
Raymond Weiller, Die Münzen aus den Thermen von Mamer-"Woosen", in Hémecht 1975/4, pp. 477 ff.

Weiller, Intailles I
Raymond Weiller, Intailles antiques découvertes au Grand-Duché de Luxembourg, in: PSH XCIV, 1980, No 28 p. 217, No 45 p. 222, Pl. II et Pl. III.


Weiller, Intailles II
Raymond Weiller, Intailles antiques découvertes au Grand-Duché de Luxembourg II, in: PSH CVI, 1991, No 42 p. 172 et PL. VII p. 185.

Weiller, Intailles III
Raymond Weiller, Intailles antiques découvertes au Grand-Duché de Luxembourg III, in: Hémecht 1997, 4, No 18 p. 97 et Pl. IV p. 106.

Welter, 1914
Gabriel Welter, Das römische Luxemburg (Annuaire de la Société Historique et Archéologique Lorraine, Metz == Jahrbuch der Gesellschaft für lothringische Geschichte und Altertumskunde Bd. 26), 1914.

Wightman, 1970
Edith Mary Wightman, Roman Trier and the Treveri, London 1970.

Wightman, 1976
Edit Mary Wightman, Der Meilenstein von Buzenol, eine Inschrift aus Mainz und die Rechtstellung des römischen Trier, in: Trierer Zeitschrift 39, 1976.

Wightman, 1985
Edit Mary Wightman, Gallia Belgica, Berkeley & Los Angeles, 1985.


Wilhelm, 1974
Eugénie Wilhelm, Pierres sculptées et inscriptions de l'époque romaine, 1974, Musée d'Histoire et d'Art, Luxembourg.

Wilhelm, 1979
Eugénie Wilhelm, La verrerie de l'époque romaine, 1979, Musée d'Histoire et d'Art, Luxembourg. Nos 150, 151 et 152 p. 35, et photo couverture.

Wiltheim
Alexandre Wiltheim, Manuscrit autographe du Luxemburgum Romanum, XVIIe siècle. Archives de l'Etat, Luxembourg, no 380, 382, 383.

 

Wörterbuch-Netz

Projekt des Kompetenzzentrums für elektronische Erschließungs- und Publikationsverfahren in den Geisteswissenschaften an der Universität Trier, 2006/2007
http://germazope.uni-trier.de/Projects/WBB/woerterbuecher

Würth-Paquet, 1881

François-Xavier Würth-Paquet, Table chronologique des chartes et diplômes relatifs à l'ancien pays de Luxembourg, 2e partie, in: PSH, 1181, XXXV (XIII)

 

Zahn, 1993
Eberhard Zahn, Die Igeler Säule in Igel bei Trier, in: Rheinische Kunststätten, Heft 38, Köln 1993.

Zenner, 1993
Roby Zenner, Die Pfarrkirche von Mamer, in: Letzeburger Sonndesblad. - Jg. 126(1993), Nr. 45, p. 24, ill.

Zyllesius, 1638
Nicolaus Zyllesius, Defensio Abbatiae Imperialis S. Maximini, Trier, 1638


image
 
image
image
image